Werken via Wmo, pgb en ZIN als organizer: zo zit het in 2026
Je kent het vast. Je zit bij een klant aan de keukentafel, de stapels liggen om je heen en je weet precies hoe je deze mevrouw verder kunt helpen. Alleen: ze kan jouw uren niet zelf betalen. Dan komt de vraag die bijna elke organizer een keer krijgt: "Kan dit niet via de gemeente?"
Vaak kan dat. Er zijn drie routes: Wmo-zorg in natura, een pgb vanuit de Wmo en een pgb vanuit de Wlz. Hieronder staan ze op een rij, met wat er in 2025 en 2026 veranderd is en waar je als zelfstandig organizer op let. Genoeg om morgen een goed gesprek te voeren met een Wmo-consulent of een budgethouder.
Eerst de begrippen op een rij
Wmo 2015 – de Wet maatschappelijke ondersteuning. De gemeente regelt hieruit onder meer begeleiding en hulp bij het huishouden voor mensen die het thuis niet (meer) alleen redden.
ZIN – zorg in natura. De gemeente heeft contracten met zorgaanbieders en betaalt die rechtstreeks. De cliënt hoeft niets te regelen.
Pgb – persoonsgebonden budget. De cliënt krijgt een budget en kiest zelf wie de hulp levert. Het geld staat bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB); de cliënt krijgt het dus niet op de eigen rekening.
Wlz – de Wet langdurige zorg, voor mensen die blijvend 24 uur per dag zorg of toezicht nodig hebben. Aanvraag via het CIZ, uitvoering door het zorgkantoor. Ook hier is een pgb mogelijk.
Professional organizing staat in geen enkele wet. Wat jij doet valt onder begeleiding (structuur aanbrengen, regie over het huishouden, dagritme, post en administratie) of onder hulp bij het huishouden in de variant waarbij de cliënt de regie niet zelf kan voeren. Hoe de gemeente dat noemt, lees je in haar verordening.
Route 1: zorg in natura via de gemeente
De gemeente koopt begeleiding en huishoudelijke hulp in bij gecontracteerde aanbieders. Wil je hier als organizer aan meedoen, dan heb je twee mogelijkheden.
Zelf een contract met de gemeente. Dat kan alleen op de momenten dat de gemeente of regio een toetredingsronde of aanbesteding opent. Reken, afhankelijk van de gemeente, op eisen als een KvK-inschrijving, een AGB-code (via Vektis), een keurmerk (vaak ISO 9001 of HKZ, soms volstaat Kiwa Mijn Keurmerk), een beroepsaansprakelijkheidsverzekering, een klachtenregeling, een VOG, de meldcode huiselijk geweld, declareren via VECOZO en soms een lidmaatschap van een erkende brancheorganisatie. Voor een solo-organizer is dat een flinke kluif.
Onderaannemer worden bij een aanbieder die al een contract heeft. Dit is voor de meeste organizers de realistische weg. De hoofdaannemer declareert bij de gemeente en betaalt jou door, in de praktijk vaak na aftrek van tien tot twintig procent. Hoe je dat opzet lees je in het artikel Onderaannemerschap opzetten als organizer.
Goed om te weten: gemeenten geven de voorkeur aan ZIN. Toch heeft een cliënt het wettelijke recht om een pgb te vragen, zolang hij dat goed kan motiveren en kan beheren.
Route 2: pgb vanuit de Wmo
Zo loopt het in de praktijk:
- Melding. De cliënt (of iemand namens hem) meldt zich bij het Wmo-loket of het sociaal wijkteam. Wijs je klant op de gratis onafhankelijke cliëntondersteuning (bijvoorbeeld MEE); de gemeente is verplicht dat aan te bieden.
- Onderzoek: het keukentafelgesprek. De gemeente heeft hiervoor maximaal zes weken. Ze kijkt naar wat iemand zelf kan, wat het netwerk kan en wat er aan algemene voorzieningen is. De cliënt mag binnen zeven dagen na de melding een persoonlijk plan indienen. Slim om te doen, want dan staat jouw aanpak meteen op papier.
- Keuze voor pgb. De cliënt moet drie dingen aantonen: dat hij pgb-vaardig is (het landelijke 10-puntenkader), dat hij gemotiveerd voor een pgb kiest, en dat de hulp veilig en goed is. De gemeente mag een pgb weigeren als het duurder is dan dezelfde hulp in natura.
- Beschikking. Na de aanvraag beslist de gemeente binnen twee weken. In de beschikking staan de doelen, het aantal uren en het tarief.
- Zorgovereenkomst. Jij en de budgethouder sluiten een SVB-modelovereenkomst. Voor jou als zzp'er is dat de overeenkomst van opdracht. De gemeente moet de overeenkomst goedkeuren.
- Declareren. Jij stuurt maandelijks je factuur of urenbriefje aan de budgethouder. Die keurt goed in het PGB Portaal (de opvolger van Mijn PGB), waarna de SVB jou uitbetaalt. Jij mag de declaratie niet zelf indienen; dat heet belangenverstrengeling.
- Verantwoorden en herindiceren. Schrijf je rapportages in de taal van de beschikking: welk doel, wat heb je gedaan, hoe vaak, wat is het resultaat voor de zelfredzaamheid. Loopt de indicatie af, dan helpt zo'n verslag de cliënt bij de herindicatie.
Welk tarief krijg je?
Dat bepaalt de gemeente, en het verschilt flink. Er zijn twee smaken:
- Formeel tarief voor professionals. Meestal gelijk aan (of een percentage van) het ZIN-tarief. Ter indicatie voor 2026: hulp bij het huishouden rond € 43 per uur, individuele begeleiding € 65 tot € 95 per uur (Deventer bijvoorbeeld € 76 tot € 95). Of jij als organizer "formeel" bent, hangt af van de eisen in het gemeentelijke besluit: vaak een KvK-inschrijving en soms een diploma-check.
- Informeel tarief voor hulp uit het sociale netwerk en niet-professionals. Sinds de uitspraken van de Centrale Raad van Beroep van september 2025 mag een gemeente hiervoor het wettelijk minimumloon als ondergrens nemen. In de praktijk zie je informele tarieven van zo'n € 22 tot € 27 per uur.
Het tarief op de beschikking is leidend en komt ook in de zorgovereenkomst. Vind je het te laag, dan staan veel gemeenten toe dat de cliënt het verschil zelf bijbetaalt. Check dat in de verordening en zet het zwart op wit.
Wat betaalt de cliënt zelf?
Voor Wmo-hulp geldt in 2026 het abonnementstarief van maximaal € 21,80 per maand, ongeacht inkomen, vermogen of aantal uren. Het CAK int dit bedrag, bij ZIN én bij pgb. Het wetsvoorstel om dit weer inkomensafhankelijk te maken ligt stil en gaat op zijn vroegst in 2028 in. Stellen waarvan één partner nog geen AOW heeft, betalen niets.
Route 3: pgb vanuit de Wlz
Heeft je klant een Wlz-indicatie (via het CIZ), dan loopt het pgb via het zorgkantoor. De maximumtarieven zijn landelijk vastgesteld. Voor 2026: € 84,99 per uur voor een formele zorgverlener en € 26,98 per uur voor een informele. Huishoudelijke hulp zit als vast bedrag in het zorgprofiel; zorgkantoor DSW rekent in 2026 bijvoorbeeld met € 43,86 per uur. Voor 2027 staan voorlopig € 88,03 en € 27,95 genoemd.
Let op twee dingen. Voor Wlz- en Zvw-zorg geldt de Wtza-meldplicht: ook als zzp'er meld je je bij het CIBG voordat je start. Voor Wmo-werk geldt die plicht niet. En het zorgkantoor stelt sinds 2025 het budget "op maat" vast na een gesprek; het profielbedrag is daarmee een startpunt.
Dit is er veranderd sinds 2021
Veel teksten die rondgaan onder organizers stammen uit 2021. Dit zijn de belangrijkste verschillen met nu:
- Eigen bijdrage: € 21,80 per maand in plaats van € 19. Geen inkomensafhankelijke bijdrage; dat wetsvoorstel is controversieel verklaard en uitgesteld tot minstens 2028.
- Regeling dienstverlening aan huis afgeschaft per 1 januari 2026. Een budgethouder die een zorgverlener in loondienst neemt, is nu volledig werkgever: premies, 104 weken loondoorbetaling bij ziekte en verplichte salarisadministratie via de SVB. Werk jij met een overeenkomst van opdracht, dan verandert er voor jou niets.
- Wet DBA: sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid. In 2026 nog zonder verzuimboetes, vanaf 2027 volledig.
- Rechtsvermoeden van werknemerschap: een nieuwe wet (aangenomen in juni 2026, ingang eind 2026) zegt: werk je voor minder dan ongeveer € 38 per uur, dan word je vermoed werknemer te zijn. Dat raakt vooral organizers die huishoudelijke hulp doen tegen een laag onderaannemerstarief.
- Wlz-tarieven: het formele maximum is gestegen van € 63 naar € 84,99 per uur.
- Informeel Wmo-tarief: mag nu het minimumloon zijn.
- PGB Portaal vervangt Mijn PGB; gemeenten sluiten in 2026 stapsgewijs aan.
- Huishoudelijke hulp uit de Wmo? Het kabinet wil huishoudelijke hulp per 2029 uit de Wmo halen voor wie het zelf kan betalen. De Tweede Kamer wil eerst alternatieven zien. Nog niets staat vast, maar houd het in de gaten als je op deze markt mikt.
Praktische aandachtspunten voor jou als zzp'er
Btw. Geïndiceerde Wmo-, Wlz- en jeugdhulp is vrijgesteld van btw. Organizing zonder indicatie is dat niet: daar reken je 21 procent. Bewaar (een kopie van) de beschikking bij je administratie, dan kun je de vrijstelling altijd aantonen.
Zelfstandig blijven. Meerdere opdrachtgevers, eigen werkwijze en planning, eigen materialen, eigen acquisitie, een aansprakelijkheidsverzekering en een tarief boven de € 38 per uur. Dan sta je sterk als de Belastingdienst of UWV meekijkt.
Papieren. VOG (vaak niet ouder dan drie maanden bij de start), de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling (verplicht voor Wmo-aanbieders en steeds vaker gevraagd van pgb-zorgverleners), een AVG-proof dossier en een geheimhoudingsafspraak in je overeenkomst.
Begin klein. Eén cliënt met een pgb, één goed ingevulde zorgovereenkomst, één maand declareren. Daarna weet je hoe het werkt in jouw gemeente en kun je het uitleggen aan de volgende klant.
Verder lezen en leren
- Rijksoverheid: pgb-vaardigheid en het 10-puntenkader
- Rijksoverheid: eigen bijdrage Wmo 2015
- SVB: zorgovereenkomst van opdracht
- Per Saldo (vereniging van budgethouders): pgb.nl
- Wil je er echt werk van maken? De HuishoudCoach ontwikkelt een specialisatiedag over Wmo, pgb en ZIN voor organizers. Zet jezelf op de wachtlijst, of lees alvast het artikel over onderaannemerschap.
De bedragen en data in dit artikel zijn gecontroleerd in november 2026. Gemeentelijke tarieven en voorwaarden verschillen per gemeente; kijk altijd in het financieel besluit en de verordening van de gemeente van je cliënt.
